BranżeEnergia, media i IT
Asystent głosowy dla wodociągów: kto nie ma wody, od razu wie, gdzie stoi beczkowóz
Asystent głosowy (voicebot) dla wodociągów przejmuje telefony mieszkańców w czasie awarii i przerw w dostawie wody. Rozpoznaje adres, odczytuje aktualny komunikat, mówi, gdzie stoi beczkowóz, a nowe usterki od razu przekazuje dyspozytorowi. Poza awariami przyjmuje odczyty wodomierzy i tłumaczy procedurę przyłączenia. O jakości wody mówi wyłącznie to, co ogłosiło przedsiębiorstwo albo sanepid.
Kiedy w wodociągach telefon dzwoni najczęściej
Awaria magistrali w styczniową noc wygląda zawsze podobnie. Mróz, pęknięta rura pod jezdnią, woda na asfalcie, zamknięte zasuwy na kilku ulicach. Od szóstej ludzie odkręcają kran przed wyjściem do pracy i zaraz potem dzwonią. Dyspozytor pogotowia wodociągowego ma w tym czasie na głowie ekipę z koparką i objazd dla autobusów, a telefon nie milknie.
Drugi rodzaj szczytu da się zaplanować: wyłączenie wody na czas wymiany zasuwy albo włączenia nowego osiedla do sieci. Komunikat wisi na stronie i na klatkach schodowych, a część mieszkańców i tak dowiaduje się o nim, stojąc z pustym czajnikiem.
Latem dochodzą pytania o podlewanie ogrodów i spadki ciśnienia na końcówkach sieci. Po każdym cyklu odczytów dzwonią ludzie zdziwieni rachunkiem.
Komunikat o przerwie w dostawie, który słyszy każdy dzwoniący
Wszystko w voicebocie dla wodociągów zaczyna się od jednego porównania: adres dzwoniącego z listą awarii i planowanych wyłączeń. Jeśli ulica na niej jest, mieszkaniec słyszy, co się stało i do której godziny potrwa naprawa. Zaraz potem dowiaduje się, gdzie podstawiono beczkowóz. Jeśli ulicy na liście nie ma, agent przyjmuje nowe zgłoszenie awarii ze szczegółami potrzebnymi ekipie i przekazuje je dyspozytorowi.
Komunikat musi aktualizować człowiek, najlepiej dyspozytor, z telefonu i w minutę. To ważniejsza decyzja niż wybór głosu. Jeśli komunikat mówi „do 14:00”, a jest 15:30, mieszkańcy przestają wierzyć automatowi i zaczynają dzwonić do sekretariatu prezesa.
Te same komunikaty dla mieszkańców agent może rozesłać sam: do mieszkańców ulicy objętej wyłączeniem, do szkoły, przychodni i zarządców wspólnot. Informacja o wyłączeniu wody nie jest marketingiem, więc zakaz z art. 398 PKE jej nie dotyczy. Numery telefonów i podstawę ich użycia trzeba za to mieć uporządkowane zgodnie z RODO. Przy krótkim, jednorazowym komunikacie sprawdź też, czy nie wystarczy SMS: argumenty za każdą opcją zebraliśmy w zestawieniu rozmowa czy SMS.
Córka dzwoni w sprawie mamy, która została bez wody
Dzień dobry, pogotowie Wodociągów Nadrzecznych, odbiera asystent AI. Nagrywamy tę rozmowę. Co się stało?
Mama dzwoniła, że od rana nie ma wody. Kościuszki 12.
Na Kościuszki od numeru 1 do 40 i na Polnej usuwamy awarię magistrali. Naprawa potrwa szacunkowo do 16:00. Beczkowóz stoi przy Szkole Podstawowej nr 2, od strony boiska.
Mama mieszka sama na parterze i nie chodzi. Wody z beczkowozu nie przyniesie.
Zapiszę prośbę o dowiezienie wody pod ten adres i przekażę ją dyspozytorowi. Godziny nie obiecam, ale ktoś oddzwoni na ten numer. Jak się Pani nazywa?
Anna Zielińska. A po naprawie ta woda będzie do picia?
Nie ma komunikatu, że woda jest nieprzydatna do spożycia. Po naprawie może być przez chwilę mętna. Przedsiębiorstwo zaleca wtedy odkręcić zimną wodę i odczekać, aż będzie przejrzysta.
A jak nie będzie?
Wtedy proszę zadzwonić jeszcze raz, przyjmę zgłoszenie. Wyślę SMS z numerem pogotowia, żeby miała go Pani pod ręką.
Dobrze. Mamie też go podam.
Dwie sprawy z tej rozmowy trzeba rozstrzygnąć z zarządem przed startem, a nie w trakcie awarii: czy przedsiębiorstwo w ogóle dowozi wodę osobom, które nie mogą wyjść z domu, i co dokładnie agent mówi o wodzie po naprawie. Agent w żadnej z nich nie improwizuje. Zaczął od słów „asystent AI”, bo od 2 sierpnia 2026 r. wymaga tego art. 50 AI Act, a obowiązek informowania o AI da się spełnić jednym zdaniem, także wobec zdenerwowanego mieszkańca.
Pić czy nie pić: jakość wody i granice agenta
Pytania o jakość wody są najtrudniejsze, bo dzwoniący oczekuje jednego słowa: tak albo nie. Przydatność wody do spożycia stwierdza właściwy państwowy inspektor sanitarny, a przedsiębiorstwo przekazuje mieszkańcom jego komunikaty. Agent może je tylko przeczytać, słowo w słowo i z datą. Jeśli komunikatu nie ma, mówi, że go nie ma, i nie dodaje nic od siebie.
Podobnie z twardością wody czy zawartością żelaza. Agent odczytuje wyniki badań, które publikujesz, albo wysyła do nich link. Na pytanie, czy wodę z kranu można dać niemowlęciu, odpowiada, że to decyzja do omówienia z lekarzem, i mówi, gdzie są wyniki.
Osobna ścieżka dotyczy sygnałów alarmowych. Gdy mieszkaniec mówi o dziwnym zapachu albo kolorze wody, agent nie uspokaja. Przekazuje zgłoszenie dyżurnemu z adresem i opisem. Gdy słyszy o kilku osobach z objawami zatrucia, podaje też numer 112.
Wodomierze, podliczniki i przyłącza
Poza awariami telefony do wodociągów są spokojne i bardzo do siebie podobne, a agent ma dla każdego stałą ścieżkę:
- przyjmuje odczyt wodomierza podyktowany przez mieszkańca i pyta o numer wodomierza, gdy pod adresem jest ich kilka
- umawia wymianę wodomierza po upływie ważności legalizacji albo montaż nakładki do odczytu radiowego
- przyjmuje zgłoszenie podlicznika do podlewania ogrodu i umawia plombowanie według zasad obowiązujących w gminie
- tłumaczy, jak złożyć wniosek o warunki przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, i podaje etap wniosku już złożonego
- wyjaśnia pozycje na fakturze: woda, ścieki, opłata abonamentowa, okres rozliczeniowy
- przyjmuje zgłoszenie cofki albo zapchanej kanalizacji i dopytuje, czy problem dotyczy jednego budynku, czy całej ulicy
Cen agent nie wymyśla i nie broni. Taryfy za wodę i ścieki zatwierdza regulator, czyli Wody Polskie, a zasady dostarczania wody opisuje regulamin uchwalony przez radę gminy. Na pytanie „dlaczego tak drogo” agent mówi, kto zatwierdza taryfę i gdzie ją znaleźć. Dyskusję o polityce cenowej zostawia zarządowi.
Co przygotować przed startem i jak ocenić agenta
Minimum to lista awarii i wyłączeń z przypisanymi ulicami, prowadzona na bieżąco przez dyspozytora, oraz baza odpowiedzi o wodomierzach, podlicznikach, przyłączach i fakturach. Z tym agent może ruszyć po kilku tygodniach. Podłączenie systemu rozliczeniowego, żeby agent widział saldo i historię odczytów konkretnego odbiorcy, to drugi etap. Trzeba wtedy sprawdzać, kto dzwoni, bo dane odbiorcy to dane osobowe.
Do oceny wystarczą dwie liczby: ile rozmów w czasie awarii skończyło się na komunikacie i ile nowych zgłoszeń trafiło do dyspozytora. Ważniejsze od nich jest pytanie, czy agent nie pomylił sprawy pilnej z niepilną. Każdą taką pomyłkę przesłuchaj na nagraniu i przeanalizuj transkrypcję zdanie po zdaniu.
Wodociągi to zwykle spółka gminna, więc to, jak brzmi agent, mieszkańcy zapiszą na konto samorządu. W czasie awarii dzwonią też seniorzy, dlatego agent powinien mówić wolno i w każdej chwili oddawać rozmowę człowiekowi, jak każdy asystent głosowy dla seniorów.
Najczęstsze pytania
Czy voicebot może informować mieszkańców o przerwie w dostawie wody?
Tak. Przy telefonach przychodzących agent sprawdza adres i odczytuje komunikat o awarii albo planowanym wyłączeniu, razem z miejscem, gdzie stoi beczkowóz. Może też sam obdzwonić mieszkańców ulic objętych wyłączeniem, jeśli przedsiębiorstwo ma ich numery i podstawę do ich użycia.
Czy asystent głosowy powie, czy woda z kranu nadaje się do picia?
Powtórzy tylko aktualny komunikat o przydatności wody do spożycia, razem z datą, i wskaże, gdzie są wyniki badań. Sam jakości wody nie ocenia. Jeśli mieszkaniec mówi, że woda dziwnie pachnie albo ktoś źle się poczuł po jej wypiciu, agent od razu przekazuje sprawę dyżurnemu.
Czy przez voicebota można podać odczyt wodomierza?
Można, jeśli przedsiębiorstwo przyjmuje odczyty od odbiorców. Agent pyta o numer odbiorcy albo adres, zapisuje stan wodomierza i powtarza cyfry, żeby wyłapać pomyłkę. Tam, gdzie działa odczyt radiowy, agent po prostu o tym informuje.
Czy voicebot w wodociągach przyjmie zgłoszenie awarii w nocy?
Przyjmuje zgłoszenia całą dobę. Sprawy pilne, takie jak woda wypływająca spod asfaltu albo zapadnięta jezdnia, trafiają do dyspozytora pogotowia od razu. Drobne usterki czekają w systemie zgłoszeń do rana, a mieszkaniec słyszy, kiedy ktoś się nimi zajmie.
Posłuchaj, jak to brzmi w praktyce
Pięciu asystentów demo rozmawia po polsku w przeglądarce, bez instalowania czegokolwiek. Dane w rozmowach są przykładowe, ale sposób prowadzenia rozmowy jest taki sam jak w prawdziwym wdrożeniu.