Słownikpodszywanie się pod numer
Co to jest spoofing numeru telefonu
Spoofing numeru to sytuacja, w której dzwoniący ustawia na wyświetlaczu odbiorcy inny numer niż ten, z którego faktycznie dzwoni, najczęściej numer znanej instytucji albo osoby. Telefon pokazuje na przykład numer banku albo urzędu, choć połączenie przychodzi zupełnie skąd indziej. Technika ma też legalne zastosowania: firma z wieloma liniami pokazuje jeden, centralny numer. Ten sam mechanizm wykorzystują jednak oszuści.
Kto naprawdę ustawia numer na ekranie
Numer, który widzi odbiorca, ustawia strona wywołująca w danych sygnalizacyjnych połączenia, a sieć telefoniczna nie zawsze potrafi sprawdzić, czy ten numer naprawdę należy do dzwoniącego. To luka, z której korzystają zarówno legalne firmy przy prezentacji numeru w połączeniach wychodzących, jak i oszuści podszywający się pod bank czy urząd.
W Polsce ustawa z 2023 r. o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej zobowiązuje operatorów do wykrywania i blokowania takich połączeń, a Prezes UKE prowadzi jawny wykaz numerów służących wyłącznie do odbierania połączeń, na przykład zgłoszonych przez banki, z których połączenia wychodzące są blokowane. Jeśli więc ktoś dzwoni „z numeru infolinii” wpisanego do takiego wykazu, sieć powinna to połączenie zatrzymać. Te zabezpieczenia nie wyłapują jednak każdego przypadku, a banki wciąż ostrzegają klientów przed spoofingiem telefonicznym.
Scenariusz „na pracownika banku”
Ten schemat opiera się na tym, że wyświetlacz pokazuje prawdziwy numer infolinii. Dzwoniący mówi o podejrzanej transakcji i prosi o kod z aplikacji, rzekomo żeby ją zablokować. Ofiara widzi znajomy numer i traci czujność. Banki ostrzegają, że nie proszą w ten sposób o kod z aplikacji, PIN ani pełny numer karty.
Dzień dobry, tu asystent AI infolinii banku. W czym mogę pomóc?
Przed chwilą ktoś zadzwonił z waszego numeru. Mówił, że jest z działu bezpieczeństwa, i kazał podać kod z aplikacji, żeby zablokować podejrzaną transakcję. Podałem.
Proszę nie podawać żadnych kolejnych kodów ani PIN-u. Łączę pana od razu z konsultantem, który pomoże zablokować dostęp do konta.
Ale numer się zgadzał, widziałem go na wyświetlaczu.
Numer na wyświetlaczu da się podrobić. Konsultant powie, co zrobić dalej.
Kto usłyszał taką prośbę, niech się rozłączy i sam zadzwoni do banku na numer, który zna z aplikacji albo ze strony banku.
Gdy firma dzwoni i gdy firma odbiera
Numer, z którego dzwoni voicebot, powinien należeć do firmy i, jeśli się da, być zweryfikowany u operatora. Klient może wtedy oddzwonić.
Przy odbieraniu połączeń zasada jest odwrotna: numer na wyświetlaczu centrali nie wystarcza, żeby uznać dzwoniącego za zweryfikowanego, zwłaszcza w sprawach finansowych. Kto twierdzi, że jest klientem, musi to potwierdzić czymś innym niż numerem, a na tym polega identyfikacja rozmówcy: pytania o dane, które zna tylko prawdziwy klient.
Najczęstsze pytania
Czy spoofing numeru jest legalny?
Prezentacja innego numeru niż fizyczna linia dzwoniącego ma legalne zastosowania biznesowe, na przykład numer centralny firmy. Użycie tej techniki do podszycia się pod kogoś innego, na przykład żeby wyłudzić dane albo pieniądze, to w Polsce przestępstwo: ustawa o zwalczaniu nadużyć w komunikacji elektronicznej nazywa je CLI spoofingiem i przewiduje za nie odpowiedzialność karną.
Posłuchaj, jak to brzmi w praktyce
Pięciu asystentów demo rozmawia po polsku w przeglądarce, bez instalowania czegokolwiek. Dane w rozmowach są przykładowe, ale sposób prowadzenia rozmowy jest taki sam jak w prawdziwym wdrożeniu.